Тадбир Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Бизнес ва тадбиркорлик олий мактаби, «Ўзкимёсаноат» АЖ ҳамда Фарғона вилояти ҳокимлиги ҳамкорлигида ўтказилди. Унда тармоқда мавжуд муаммолар, уларни ҳал этиш механизмлари, ишлаб чиқаришни ривожлантириш ва тадбиркорлик фаолиятини қўллаб-қувватлашга доир таклифлар муҳокама қилинди.

Таъкидланганидек, ҳудудларнинг ижтимоий-иқтисодий ривожланиш ҳолатини ўрганиш, иқтисодиёт тармоқларини янада ривожлантиришга қаратилган илмий асосланган таклифлар ишлаб чиқиш мақсадида Фарғона вилоятига Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Бизнес ва тадбиркорлик олий мактаби бириктирилган. Мазкур йўналишда тармоқлар кесимида «Ўзкимёсаноат» АЖ ҳамда тўртта илмий ташкилот масъул этиб белгиланган.

Тадбир якунида иштирокчиларнинг саволларига атрофлича жавоб берилди ҳамда кимё саноатида тадбиркорликни янада ривожлантириш, ишлаб чиқариш самарадорлигини ошириш ва илмий ҳамкорликни кенгайтиришга қаратилган устувор вазифалар белгилаб олинди.

Мамлакат қишлоқ хўжалигини минерал ўғитлар билан барқарор таъминлаш мақсадида жами физик ҳолда 1 580,5 минг тонна минерал ўғит ишлаб чиқарилди. Шундан 1 200,3 минг тонна азотли, 202,8 минг тонна фосфорли ва 177,4 минг тонна калийли ўғитлар ишлаб чиқарилди.

Шунингдек, ўтган йилнинг мос даврига нисбатан бир қатор саноат маҳсулотлари ишлаб чиқариш ҳажми ошди. Хусусан, автомобиль шиналари ишлаб чиқариш 134 минг донага кўпайди. Конвейер лентаси ишлаб чиқариш ҳажми 5,6 минг погон метрга, суперфосфат 74,1 минг тоннага, аммоний сульфати 16,9 минг тоннага, натрий цианиди 5,3 минг тоннага, калсинацияланган сода 4,9 минг тоннага, метанол 4,6 минг тоннага, паст зичликдаги аммоний нитрати (НАНП) 2,8 минг тоннага ҳамда поливинилхлорид (ПВХ) 1,3 минг тоннага ошди.

Эришилган натижалар кимё саноатида ишлаб чиқариш қувватларидан самарали фойдаланиш, маҳсулотлар турини кенгайтириш ва ички бозор талабини таъминлаш бўйича амалга оширилаётган изчил ислоҳотларнинг амалий самараси ҳисобланади.

 

“Ўзкимёсаноат” АЖ раҳбариятининг ҳудудларда бизнес вакиллари билан тўғридан-тўғри мулоқотлари давом этмоқда. Учрашувлар Ўзбекистон Республикаси Президентининг тадбиркорлар билан ўтказиладиган VI очиқ мулоқотига тайёргарлик доирасида ташил этилмоқда.  

Навбатдаги амалий учрашув Самарқанд вилоятида кимё саноати соҳасида фаолият юритаётган тадбиркорлик субъектлари ва корхона раҳбарлари иштирокида ташкил этилди. Мулоқотнинг асосий мақсади соҳа вакилларини қийнаётган масалаларни ўрганиш, уларнинг таклиф ва ташаббусларини эшитиш ҳамда мавжуд муаммоларга амалий ечимлар ишлаб чиқишдан иборат бўлди.

Тадбирда Самарқанд вилояти ҳокимининг ўринбосари — вилоят инвестициялар ва ташқи савдо бошқармаси бошлиғи, Савдо-саноат палатаси Самарқанд вилояти ҳудудий бошқармаси раҳбарияти ҳам иштирок этди.

Учрашув давомида кимё саноатида инвестиция лойиҳаларини амалга ошириш, ишлаб чиқариш фаолиятини янада ривожлантириш, хомашё таъминоти, кооперация алоқаларини кенгайтириш, экспорт салоҳиятини ошириш ҳамда тадбиркорлик фаолиятида учраётган мавжуд муаммолар юзасидан фикр алмашилди.

Шунингдек, тадбиркорлар томонидан билдирилган таклиф ва мурожаатлар юзасидан масъул ташкилотлар иштирокида атрофлича муҳокама ўтказилиб, уларни ҳал этиш бўйича тегишли чора-тадбирлар белгилаб олинди.

Мазкур мулоқотга кимё саноати соҳасида фаолият юритаётган жами 68 нафар тадбиркор жалб қилинди.

Бундай учрашувлар тадбиркорлар билан очиқ мулоқотни таъминлаш, уларнинг фаолиятини қўллаб-қувватлаш ҳамда соҳанинг барқарор ривожланишига хизмат қиладиган таклифларни шакллантиришда муҳим аҳамият касб этади.

Аргус таҳлилларига кўра, 2035-йилга келиб Европа Иттифоқидаги полиолефин ишлаб чиқарувчиларнинг ишлаб чиқариш қувватларидан фойдаланиш даражаси ҳозирги 72 фоиздан 81 фоизгача ошади. Шу билан бирга, минтақадаги бозор ҳажми йиллик ўртача 1 фоиз ўсиш суръати билан 28,5 миллион тоннага етиши кутилмоқда.
 
2025-йилда Европа полиолефин бозори 2 фоизга ўсиб, 25,7 миллион тоннани ташкил этди. Ишлаб чиқариш қувватларидан фойдаланиш даражаси тахминан 72 фоиз бўлгани сабабли бозордаги тақчиллик 6,3 миллион тоннага етди.

Шу билан бирга, Шимолий Америка экспортчилари Европа бозоридаги мавқеини янада мустаҳкамлаб, Европа импортидаги улушини 36 фоизгача оширди.
 
Бироқ ҳисоботда қайд этилишича, ишлаб чиқариш қувватларидан фойдаланиш даражаси тикланишига қарамай, Европа полиолефин бозоридаги тақчиллик ўсишда давом этади ва 2035-йилга келиб йилига 6,5 миллион тоннага етиши прогноз қилинмоқда.
 
Хитойда эса 2025-йил даражасига нисбатан полиолефин ишлаб чиқариш қувватлари 40 фоизга ошиши кутилмоқда. Шунга қарамай, мамлакатда полиолефин тақчиллиги 14 миллион тонна даражасида сақланиб қолиши прогноз қилинган.
 

Бугун иштирокчилар кимё фанидан ўзларининг амалий билим ва кўникмаларини синовдан ўтказмоқда.

Амалий босқичда дунёнинг 90 дан ортиқ мамлакатидан ташриф буюрган иқтидорли ўқувчилар белгиланган вақт давомида мураккаб лаборатория ишларини бажариб, кимёвий таҳлил, эксперимент ўтказиш ҳамда натижаларни илмий жиҳатдан асослаш бўйича маҳоратини намоён этади.

Мазкур синов иштирокчиларнинг назарий билимлари билан бир қаторда, лабораторияда ишлаш маданияти, аниқлик ва таҳлилий фикрлаш қобилиятини ҳам баҳолайди.

Ўзбекистонда Марказий Осиё тарихида илк бор кимё фани бўйича энг нуфузли халқаро интеллектуал мусобақалардан бири — 58-Халқаро кимё олимпиадасининг (International Chemistry Olympiad – IChO 2026) тантанали очилиш маросими бўлиб ўтди.

Унда "Ўзкимёсаноат" АЖ вакиллари ҳам иштирок этдилар.

19-июлга қадар давом этадиган мазкур олимпиада дунёнинг 90 дан ортиқ мамлакатидан ташриф буюрган энг иқтидорли мактаб ўқувчиларини бир майдонга жамлади. Иштирокчилар олимпиада доирасида кимё фанидан назарий ва амалий билимлари, таҳлилий фикрлаши ҳамда илмий салоҳиятини намоён этадилар.

Халқаро кимё олимпиадаси дунёдаги энг нуфузли фан олимпиадаларидан бири бўлиб, STEM таълими йўналишидаги энг йирик ва обрўли халқаро платформалардан саналади. Мазкур олимпиада иқтидорли ёшларни қўллаб-қувватлаш, илмий ҳамкорликни мустаҳкамлаш ва келажак олимларини кашф этишга хизмат қилади.

Очилиш маросимида сўзга чиққанлар Ўзбекистонда илм-фан ва таълим соҳасини ривожлантириш, ёшларни замонавий билимлар билан қуроллантириш ҳамда халқаро ҳамкорликни кенгайтириш борасида амалга оширилаётган ишларга алоҳида тўхталдилар.

Шунингдек, мамлакатимизда илк бор ўтказилаётган мазкур нуфузли олимпиада Ўзбекистоннинг халқаро илмий-таълим майдонидаги нуфузини янада мустаҳкамлаши таъкидланди. 2025-йил Бирлашган Араб Амирликларида бўлиб ўтган 57-Халқаро кимё олимпиадасида юртимиз вакиллари тарихий натижа қайд этиб, 2 та олтин ва 2 та кумуш медални қўлга киритди ҳамда 95 давлат орасида умумжамоа ҳисобида 6-ўринни эгаллади.

58-Халқаро кимё олимпиадасининг Ўзбекистонда ўтказилиши мамлакатимизда илм-фан, инновациялар ва иқтидорли ёшларни қўллаб-қувватлашга қаратилган ислоҳотларнинг амалий натижаси бўлиб, Ўзбекистоннинг халқаро илмий ҳамжамиятдаги мавқеини янада юксалтиришга хизмат қилади.

 
Жумладан, ахборот коммуникация тизимлари ва онлайн маълумот алмашинувини янада яхшилашга қаратилган, сувни тозалаш технологиясига тааллуқли, маҳсулот қадоғи сифатини такомиллаштириш ва бошқа бир қатор муҳим йўналишларадаги тақдимотлар билан танишилди.

 
Ҳар бир лойиҳа юзасидан ёшлар таклифларнинг амалий аҳамияти, иқтисодий самарадорлиги ва ишлаб чиқариш жараёнларига татбиқ этиш имкониятлари хусусида маълумот бердилар. Мулоқот давомида ёш мутахассисларнинг ташаббускорлиги, инновацион ёндашуви ва корхона фаолиятини янада ривожлантиришга қаратилган ғоялари юқори баҳоланди. Илғор таклифларни масъуллар иштирокида ўрганиш, иқтисодий ва техник жиҳатдан мақбул лойиҳаларни босқичма-босқич амалга ошириш бўйича вазифалар белгиланди.

 

Сингапурлик олимлар эритувчилардан фойдаланмаган ҳолда кўп қатламли пластик қадоқларни қайта ишлаш технологиясини ишлаб чиқди. DIPS (Depolymerization-Induced Polymer Separation) деб номланган мазкур жараён ҳақида Recycling International ихтисослашган нашри хабар берди.
 
Технология муаллифларининг таъкидлашича, DIPS узлуксиз икки шнекли реактив экструзия тизимига асосланган бўлиб, глицерин иштирокида пластикнинг бир турини танлаб парчалайди, иккинчи турини эса ўзгаришсиз сақлаб қолади. Полиэтилентерефталат (ПЭТ) ва полипропилен (ПП)дан тайёрланган кўп қатламли қадоқларни қайта ишлаш жараёнида ПЭТ глицерин билан реакцияга киришиб, табиий равишда ППдан ажралиб чиқади. Кимёвий қайта ишлашнинг аксарият бошқа технологияларидан фарқли ўлароқ, мазкур тизим хона ҳароратида ишлайди.
 
Лаборатория синовлари натижаларига кўра, қайта тикланган ПП ўзининг дастлабки чўзилишга чидамлилик хусусиятининг 90 фоизгачасини сақлаб қолган. Ҳозирги вақтда бундай материалдан тўғридан-тўғри қадоқлаш маҳсулотлари ишлаб чиқаришда фойдаланиш имкони мавжуд эмас, бироқ у бошқа кимёвий маҳсулотлар ишлаб чиқаришда хомашё сифатида қўлланилиши мумкин.
 
Тадқиқотчиларнинг фикрича, келгусида DIPS технологиясини аралаш пластикларнинг бошқа турли комбинацияларига ҳам мослаштириш мумкин. Айни пайтда ишланма муаллифлари технологияни саноат миқёсида синовдан ўтказиш учун ишлаб чиқариш корхоналари орасидан ҳамкорлар изламоқда.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг тадбиркорлар билан ўтказиладиган VI очиқ мулоқотига пухта тайёргарлик кўриш мақсадида “Ўзкимёсаноат” акциядорлик жамияти раҳбарияти ҳудудларда тадбиркорлик субъектлари билан бевосита учрашувлар ўтказиб, соҳадаги мавжуд ҳолат, муаммо ва таклифларни ўрганмоқда.

Навбатдаги ишчи ташрифлар доирасида “Ўзкимёсаноат” АЖнинг масъул ходимлари Фарғона ва Наманган вилоятларида фаолият юритаётган кимё саноати маҳсулотлари ишлаб чиқарувчи корхоналарга ташриф буюриб, ишлаб чиқариш жараёнлари, амалга оширилаётган янги инвестиция лойиҳалари ҳамда корхоналарнинг бугунги фаолияти билан яқиндан танишди.

Учрашувлар давомида тадбиркорлар билан очиқ мулоқот ўтказилиб, ишлаб чиқаришни кенгайтириш, инвестиция лойиҳаларини амалга ошириш жараёнида юзага келаётган муаммо ва таклифлар атрофлича ўрганилди. Шунингдек, уларни ҳал этиш бўйича тегишли таклифлар ишлаб чиқиш ҳамда мутасадди ташкилотлар билан ҳамкорликда амалий чоралар белгилаш масалалари муҳокама қилинди.

Хусусан, Фарғона вилоятидаги “SWISSAGRO” МЧЖ, “VODIY KIMYO SANOAT” МЧЖ, “ECO BIOSTAR” МЧЖ ҳамда Наманган вилоятидаги “IFODA AGRO KIMYO HIMOYA” МЧЖ ХК фаолияти ўрганилди.

Бу каби мулоқотлар тадбиркорларни қўллаб-қувватлаш, соҳадаги мавжуд муаммоларни жойида аниқлаш ва уларнинг ечими юзасидан амалий чораларни белгилаш, шунингдек, кимё саноатида янги инвестиция лойиҳаларини самарали амалга оширишга хизмат қилади.

Энергия ресурсларидан оқилона фойдаланиш, уларни тежаш ва ишлаб чиқариш самарадорлигини ошириш саноат корхоналарининг устувор йўналишлардан бири. Бу борада Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2026 йил 29 апрелдаги “2026 йилда энергия самарадорлигини янада ошириш, энергия ресурсларини тежаш ва улардан оқилона фойдаланишнинг қўшимча чора-тадбирлари тўғрисида”ги Фармони ижроси доирасида «Ўзкимёсаноат» АЖ тизимида амалий ишлар давом эттирилмоқда.

Хусусан, «Навоийазот» АЖ билан «Ўзбекэнерготаъмир» АЖ ўртасида ҳамкорлик йўлга қўйилди. Ҳамкорлик доирасида корхонадаги ишлаб чиқариш жараёнида муҳим аҳамиятга эга бўлган буғ қозонларининг техник ҳолати атрофлича ўрганилиб, уларнинг энергия самарадорлигини ошириш,  куз-қиш мавсумида уларнинг узлуксиз ва ишончли ишлашини таъминлаш бўйича комплекс техник чора-тадбирлар амалга оширилмоқда.

Мутахассислар томонидан ўтказилган техник таҳлиллар асосида қозон қурилмаларининг ишончли ишлашини таъминлаш, фойдали иш коэффициентини ошириш, энергия йўқотишларини қисқартириш ҳамда эксплуатация самарадорлигини янада юксалтиришга қаратилган ишлар босқичма-босқич бажарилмоқда.

Энергия самарадорлигини оширишга қаратилган бундай амалий ишлар нафақат корхоналарнинг иқтисодий самарадорлигини юксалтириш, балки мамлакатимизда энергия тежамкорлигини таъминлаш, ресурслардан оқилона фойдаланиш ва саноат тармоқларининг барқарор ривожланишига ҳам муносиб ҳисса қўшади.

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Грузияга расмий ташрифи доирасида Грузия Бош вазири Ираклий Кобахидзе билан бўлиб ўтган музокараларда транспорт-транзит соҳасидаги ҳамкорликни янада мустаҳкамлаш, мазкур йўналиш салоҳиятидан самарали фойдаланиш учун қулай шарт-шароитлар яратиш масалалари диққат марказда бўлди.

Хусусан, мамлакатимиз юкларини ташишда Поти ва Батуми портлари инфратузилмасидан фаол фойдаланиш чораларига алоҳида эътибор қаратилди.

Президент томонидан белгиланган вазифалар ижросини таъминлаш ҳамда Ўзбекистон ва Грузия ўртасидаги транспорт-логистика соҳасидаги ҳамкорликни янада ривожлантириш мақсадида «Ўзкимёсаноат» АЖ Бошқаруви раиси Поти ва Батуми денгиз портларидаги бир қатор терминалларга ташриф буюрди.

Ташриф давомида порт терминалларининг мавжуд имкониятлари, экспорт юкларини қабул қилиш ва қайта ишлаш жараёнлари, логистика занжирларини такомиллаштириш, юк ташиш самарадорлигини ошириш ҳамда маҳаллий корхоналар экспорт ҳажмларини кўпайтириш масалалари юзасидан фикр алмашилди.

Шунингдек, Европа ва Африка мамлакатлари бозорларига маҳсулот етказиб беришда Поти ва Батуми портларининг транспорт-транзит имкониятларидан янада самарали фойдаланиш, логистика жараёнларини оптималлаштириш ва ўзаро манфаатли ҳамкорликни кенгайтириш истиқболлари муҳокама қилинди.

Таъкидлаш жоиз 2025 йилда Грузия портлари орқали Европа ва Африка мамлакатларига 220 минг тоннадан ортиқ маҳаллий маҳсулот экспорт қилинган.

Мазкур ташриф мамлакатимиз экспорт салоҳиятини ошириш, ташқи бозорларга чиқиш имкониятларини кенгайтириш ҳамда халқаро транспорт йўлакларидан самарали фойдаланиш бўйича амалий ишлар изчил давом этаётганининг яна бир ифодасидир.

“Ўзкимёсаноат“ акциядорлик жамиятида Д.И.Менделеев номидаги Россия кимё-технология университети (РКТУ) ректори Сергей Филатов билан учрашув бўлиб ўтди.

Учрашувда кимё саноати учун юқори малакали кадрлар тайёрлаш, таълим ва ишлаб чиқариш интеграциясини янада мустаҳкамлаш ҳамда илмий ҳамкорликни кенгайтириш масалалари юзасидан фикр алмашилди.

Хусусан, томонлар филиалнинг кимё саноати таълим-инновасион кластерида иштирокини кенгайтириш, дуал таълим тизимини ривожлантириш, талабалар учун ишлаб чиқариш амалиётларини самарали ташкил этиш ва битирувчиларни ишга жойлаштириш механизмларини такомиллаштириш масалаларини муҳокама қилди.

Шунингдек, кимё саноати эҳтиёжларидан келиб чиққан ҳолда қўшма илмий-таълим лойиҳаларини амалга ошириш, илмий тадқиқотлар, академик алмашинув дастурлари ҳамда мутахассислар салоҳиятини ошириш бўйича ҳамкорликни ривожлантириш юзасидан таклифлар кўриб чиқилди.

Учрашув якунида таълим, илм-фан ва ишлаб чиқариш ўртасидаги ҳамкорликни янада чуқурлаштириш, рақобатбардош кадрлар тайёрлаш ҳамда кимё саноати учун замонавий таълим муҳитини шакллантириш бўйича ўзаро ҳамкорликни изчил давом эттиришга келишиб олинди.